KOCAELİ GÖLCÜK İLÇE MİLLÎ EĞİTİM MÜDÜRLÜĞÜ

Gölcük´ün Coğrafi ve Kentsel Özellikleri

Gölcük´ün Coğrafi ve Kentsel Özellikleri

 

Coğrafya

 

Gölcük şehri, İzmit Körfezi´nin güney kıyılarında ve körfezin doğu nihayetine doğru, genişliği 2 km.ye varan bir boğum üzerinde kurulmuştur. Şehir,çevresindeki bağ,bahçe ve buralardaki meskenlerle beraber Samanlı Dağlarının kuzey yamaçlarına kadar uzanmaktadır.

 

Şehrin idari sınırlarını, doğuda Başiskele ilçe belediyesi , batıda Karamürsel ilçe  Belediyesi, güneyde Bursa ili İznik İlçesi oluşturmaktadır. Şehrin kuzeyinde ise İzmit körfezi bulunmaktadır. Gölcük şehrinin içinde bulunduğu körfez deniz münakalesi ve güvenlik açısından çok elverişli şartlar arz etmektedir. Körfezin doğal liman olmasından ötürü eski çağlardan itibaren başlayan tersane kurma alışkanlığı, Bizanslılar döneminde,Osmanlılar döneminde olduğu gibi Cumhuriyet döneminde de devam edegelmiş ve Gölcük´ün modern bir şehir olarak gelişmesine de 1927 yılında temeli atılan Gölcük Tersanesi neden olmuştur. Şehrin ilk nüvesi, kıyıda askeri tesislerin çevresinde kurulan işçi lojmanlarından oluşmaktaydı.

 

 Coğrafi konumunun uygunluğu bakımından, askeri tersanenin burada kurulmasıyla beraber, Gölcük hızlı bir şehirleşme süreci içine girmiş ve 1940´lı yıllarda nüfusu, 5000 civarındayken - asrın felaketi diye nitelenen 17 Ağustos depremine rağmen - 2014 yılı itibarı ile 149.000 seviyesine ulaşan ve hızla gelişen bir şehir haline gelmiştir. 
İlçenin arazisi yaklaşık 228 km2dir.İlçemizde toplam 50 mahalle  bulunmaktadır.

 

 

Kültür Varlıkları

 

İlçe, tarihinin eski bir geçmişe dayanması nedeniyle bazı harabe ve kalıntılara ev sahipliği etmektedir. Bunun en bariz örneği Şirinköy Mevkiindeki Kervansaray kalıntısıdır. Bunun yanısıra anılan mevkiide Roma dönemine ait birçok irili ufaklı antik kalıntılar da mevcuttur.

 

Ayrıca birçok camii, çeşme ve tarihi evlere de sahip olan ilçemiz aslında geçmişe ait izleri hala taşımakta ve yaşatmaktadır. Örneğin, civar köylerinden olan Hamidiye´ de Hacı Hasan çeşmesi, Kadıoğlu çeşmesi, Hüseyin Fikri Efendi tarafından yaptırılan cami; İrşadiye´de bulunan Hüseyin Efendi Camii, Örcün köyündeki Sultan Baba Tekkesi bu alandaki en bariz eserlerdir.

 

Ekonomi

 

Kocaeli ilinin ilçesi olan Gölcük, özgün bir donanma kenti özelliği taşımaktadır. İlçe 1926 yılında kurulan Türk Donanmasına ve Tersanesine ev sahipliği yapmaktadır. Tarih boyunca Donanma, kentin gelişmesinde çok önemli rol oynamıştır. Sürekli değişen insan profili nedeniyle, şehirde kültürel bir mozaik oluşmuştur. Başta Donanma Komutanlığı ve Ülkemizin en kapsamlı tersanesi olan Gölcük Tersane Komutanlığının ilçede bulunması Gölcük şehrinin sosyal, kültürel ve ekonomik anlamda kalkınmasına  iveme kazandırmıştır.

 

İlçede sanayi kollarının fazla olması nedeniyle tarımsal üretime olan ilgi gittikçe azalmıştır. İlçede 2004 yılı verilerine göre işsizlik oranı %6.7 ye düşmüştür. 
Sanayi devlerinden Ford Otosanın Gölcüğe bağlı ihsaniye Belde sınırlarında tam kapasiteyle hizmet vermesi, şehirde yeni iş istihdamlarının oluşmasına neden olmuştur.

 

 

 

Turizm

 

Gölcük İlçemizin Değirmendere Beldesine ait fındık, İhsaniye Beldemizde Sting ve Golden cinsi elma, Halıdere Beldesinde Osmanlı Döneminden günümüze gelen fasulye, Siretiye Köyünde Doğal Avidere içmesuyu, Yazlık Beldemizde de Roma-Bizans döneminden kalma Ilıca bulunmaktadır.


 

Gölcük Merkeze bağlı Gözlementepe Mesire alanı ve Şirinköydeki Kervansaray kalıntıları, Dumlupınar Mahallesindeki 1 Mart 1958 Üsküdar Faciası Şehitler Mezarlığı, Saraylı daki Çınarlık Meydanı, Değirmendere Beldesinde Örcün Köyündeki Sultanbaba Türbesi ve koruma altına alınan eski Türk evleri, Gölcüğe bağlı Hisareyn Beldesindeki Gölbaşı Restaurant, Nüzhetiye köyünde Alabalık tesisleri ve şelalesi, yazlık Beldesine bağlı Kadırga Mesire alanı, Kavaklı-Değirmendere-Halıdere-Ulaşlı Sahil Şeridi ve Sosyal Tesisleri, Mahmuriye Köyündeki Şelale Mevkii, Halıdere Beldesinde Roma Bizans dönemine ait mezar kalıntıları bulunmaktadır.

 

 

Ulaşım

 

Şehrin gelişmesine etki eden diğer faktör ise, E-5 Karayolunun bir bağlantısı olan ve İzmit´i, Bursa ile İzmir´e bağlayan E-130 Karayolu üzerinde kurulmuş olmasıdır. E-130 Karayolu üzerinde bulunan Gölcük şehri aynı zamanda Bursa ile İstanbul şehirlerine hemen hemen eşit mesafededir.

 

Bölgedeki karayolu ağı, Türkiye´nin en büyük trafik yoğunluğuna sahip yerlerinden biridir. İlçemiz İzmit´e 19 km., İstanbul´a 128 km, Bursa´ya 120km.. Yalova´ya 45km. uzaklıkta olup ulaşım karayolu ile sağlanmaktadır. İzmit - Karamürsel - Gölcük Deniz otobüsleri ve ayrıca  İzmit - Gölcük - Derince - Değirmendere - Körfez - Karamürsel hatlarında vapur seferleri 2004 Ağustos itibariyle yeniden başlamıştır. İstanbul Atatürk Havalimanı ve Sabiha Gökçen Havalimanı ve Bursa Havalimanı, Bursa Yenişehir Havalimanı, Kocaeli Cengiz Topel Havalimanı ile şehirlerarası ve uluslararası hava ulaşımı sağlanabilmektedir. 

 

 

 

 

Yemek Kültürü

 

Osmanlı Döneminden günümüze değin yoğunlukla Karadeniz Bölgesi insanlarının ( Gürcü, Laz, Mohti, Çerkez, Abaza ) ağırlıklı olduğu ve son 10 yıl içinde de önemli ölçüde göç alan Donanma Kenti Gölcükte bir kültür mozaiği oluşmuştur. Ve bunun doğal sonucu olarak da Yöresel Yemek Kültürü çeşitlilik arzetmektedir.

 

Bu kültür zenginliğinin en çarpıcı örneklerinden ;


* Lapera ile dövülmüş kara lahana yemeğ

* Mısır ekmeği
* Saçta fındık kavurması
* Turşu Kavurması
* Turşu çeşitleri
* Tandır ekmeği
* Ev baklavası öncelikli olarak tüm tatlı çeşitleri

 

 

 

Mareşal Fevzi Çakmak Caddesi Hükümet Konağı 1. Kat Gölcük - 0262412 62 9899 / 412 98 11

MEB © - Tüm Hakları Saklıdır. Gizlilik, Kullanım ve Telif Hakları bildiriminde belirtilen kurallar çerçevesinde hizmet sunulmaktadır.